Sommige planten (groenten en bloemen) kan je goed combineren, waarbij die planten elkaar helpen om te groeien, ziektes te weren of plagen te verminderen. Dat betekent dat je die gewassen heel goed naast elkaar kan planten.
Maar andere gewassen gaan juist niet goed samen, b.v. omdat ze de zelfde voedingsbehoefte hebben of ze zijn gevoelig voor de zelfde ziektes of plagen.
Het is vaak geen wet van Meden en Persen, soms is het alleen een kwestie van elkaar in de weg zitten met de wortels, andere behoefte aan licht hebben, of verschillende water behoefte hebben als ze samen in één bed staan.
Dan kan je dus beter voldoende afstand tussen die planten houden door ze in aparte bedden te planten en er een padje er tussen te houden.
Hier volgt een aantal voorbeelden van combinaties van gewassen die je goed vlak bij elkaar kunnen staan in de volkstuin, en een aantal waarbij je dat maar beter niet kan doen.
| Gewas | Goede buur | Slechte buur |
|---|---|---|
| Aardbeien | Sla, Spinazie, uien, knoflook, bieslook, prei, boerenkool | Aardappel, tomaat, paprika, aubergine |
| Courgette en pompoen | Maïs + bonen (de klassieke “Drie gezusters”) radijs | Aardappel |
| Koolgewassen (witte kool, broccoli, spruitjes, enz) | Ui, knoflook, dille, selderij, bonen | Aardbei, tomaat |
| Aardappel | Bonen, kool, maïs | Tomaat, komkommer, zonnebloem |
| Komkommer | Sla, bonen, erwten, radijs | Aardappel, tomaat |
| Bonen (stok- en struikbonen) | Maïs, pompoen, radijs, aardappel | Ui, knoflook, prei |
| Uien & knoflook | Wortel, sla, aardbeien, bieten | Bonen, erwten (gaan slecht samen vanwege de zelfde voedingsbehoefte) |
| Sla | Radijs, wortel, ui, komkommer, aardbei | Peterselie (neemt veel ruimte in) |
| Wortel | Basilicum, ui, knoflook, wortel, selderij, sla | Dille (kan de groei remmen) |
| Tomaat | Basilicum, ui, knoflook, wortel, selderij, sla | Aardappel, venkel, maïs |

Een belangrijker punt is wat kan je dit seizoen planten op de grond waar vorig seizoen iets anders heeft gestaan. Dat is vooral van belang om daar rekening mee te houden als je een goede vorm van wisselteelt wilt toepassen.
| Gewas | Beter niet na ….. | Goed na ….. |
|---|---|---|
| Aardbeien | ||
| Courgette en pompoen | ||
| Koolgewassen | ||
| Aardappel | ||
| Komkommer | ||
| Peulvruchten | ||
| Uien en knoflook | Peulvruchten (Alliums remmen de stikstofbindende bacteriën die peulvruchten nodig hebben) Andere Alium gewassen (prei, bieslook,sjalotten) | Koolsoorten, wortelen en Pastinaak, aardappelen, Tomaten en paprika |
| Sla | Spinazie, andijvie, rucola en snijbiet (deze gewassen en sla vergroten de kans op bodemgebonden ziekten (zoals schimmels) en put dezelfde voedingsstoffen uit, m.n. stikstof) Peterselie en koriander (last van bodemmoeheid na bladgroenten) | Peulvruchten (brengen stikstof terug in de bodem) Wortelgewassen (wortel, radijs, biet) Vruchtgewassen (tomaat, komkommer, courgette) Ui en knoflook |
| Wortel | Knolselderij, rode biet (verhogen kans op bodemziekten, zoals wortelvlieg en aaltjes en eenzijdige uitputting) Venkel, knolvenkel en peterselie (deze delen vaak dezelfde ziekten en plagen) Sla en spinazie (net als sla gevoelig voor aaltjes) | Peulvruchten (herstellen de bodem met stikstof) Ui en knoflook Koolgewassen |
| Tomaat | Aardappel, paprika, aubergine (allemaal nachtschade, daardoor grote kans op bodemziekten zoals phytophthora en verwelkingsziekten) Sla en spinazie (net als tomaat gevoelig voor aaltjes) | Peulvruchten (herstellen de bodem met stikstof) Ui en knoflook Wortelgewassen (wortel, radijs, biet) Koolgewassen |
🌱 Extra tips:
Bloemen toevoegen: Goudsbloem, afrikaantjes (tegen aaltjes) en Oost-Indische kers trekken nuttige insecten aan en weren plagen en nare beestjes.
Driegezusters-methode: Maïs, bonen en pompoen groeien perfect samen. De maïs geeft steun aan de bonen, de bonen verrijken de bodem met stikstof, en de pompoen bedekt de bodem en houdt onkruid weg.
Wisselteelt: Zet niet elk jaar dezelfde planten op dezelfde plek. Dat voorkomt ziektes en bodemuitputting. Zie voor meer info op de Wisselteelt pagina.